មរណធម្មោម្ហិ មរណំ អនតីតោ
(នាងកិសាគោតមី កូនស្លាប់បានទៅជួបព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធ)
អាត្មាអញតែងមានមរណៈគឺសេចក្ដីស្លាប់ទៅវិញជាធម្មតា មិនអាចកន្លងនូវសេចក្ដីស្លាប់បានឡើយ។ ក្នុងបដិច្ចសមុប្បាទ ព្រះមានព្រះភាគត្រាស់សម្ដែងថា ជាតិប្បច្ចយា ជរាមរណំ ជរានិងមរណៈកើតមានព្រះមានជាតិជាបច្ច័យ។
របស់ណាកើតជាខាងដើម របស់នោះតែងមានការបែកធ្លាយទៅវិញនាពេលចុងបញ្ចប់ ដោយហាមឃាត់មិនបានជាដាច់ខាត ទោះបីអំណាចរបស់ទេវតា ឬការប៉ិនប្រសប់របស់អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រ ក៏មិនអាចហាមឃាត់បានឡើយ កាលពីអតីតយ៉ាងនាមិញ បច្ចុប្បន្ននិងអនាគតក៏នៅតែយ៉ាងនេះ ទាល់តែមិនមានការកើតជាខាងដើមទើបមិនមានការរលត់បែកធ្លាយទៅវិញជាខាងចុង ព្រោះហេតុដូច្នោះ ទើបព្រះមានព្រះភាគជាម្ចាស់ ទ្រង់ត្រាស់ជាបដិលោម ក្នុងបដិច្ចសមុប្បាទថា ជាតិនិរោធា រាជមរណំ ជរានិងមរណៈរលត់ ព្រោះរលត់នៃជាតិ។
ក្នុងគម្ពីរសុត្តន្ដបិដក ទីឃនិកាយ មហាវគ្គ មហាបរិនិព្វានសូត្រ ត្រង់ខទី១០៨ ព្រះមានព្រះភាគទ្រង់ឧបមានូវជីវិតរបស់សត្វលោកដូច្នេះថា
ពួកជនណាៗ ទោះបីក្មេងក្ដី ចាស់ក្ដី ពាលក្ដី បណ្ឌិតក្ដី អ្នកមានក្ដី អ្នកក្រក្ដី ជនទាំងអស់នោះ តែងមានសេចក្ដីស្លាប់នៅពីខាងមុខ។
ភោជន៍ដី ដែលស្មូនឆ្នាំងធ្វើហើយ ទោះបីតូចក្ដី ធំក្ដី ឆ្អិនក្ដី ឆៅក្ដី ភាជន៍ទាំងអស់នោះ មានកិរិយាបែកធ្លាយជាទីបំផុតយ៉ាងណា ជីវិតរបស់សត្វទាំងឡាយ ក៏យ៉ាងនោះដែរ។
ការដែលសត្វលោកភ័យខ្លាចសេចក្ដីស្លាប់ ព្រោះតែមិនបានស្គាល់សេចក្ដីស្លាប់ឲ្យបានច្បាស់ តែបើពិចារណាឲ្យបានរឿយៗ ពិតជាឃើញថាសេចក្ដីស្លាប់គឺជារបស់ធម្មតាដោយពិត, ឧបមាថា នៅក្នុងភូមិមួយ មានលោកតាម្នាក់មានដុះពុកមាត់និងពុកចង្កាស្រមូម នៅផ្ទះជិតគ្នានោះដែរ គ្រួសារមួយមានទារកតូចម្នាក់ពូកែង៉ក់ងរ និងយំច្រើន ពេលដែលម្ដាយរបស់វានិយាយបន្លាចថា ” បើមិនឈប់យំម៉ែនឹងឲ្យលោកតាពុកមាត់វែងមកក្រៀវហើយ ” ក្មេងនោះភ័យខ្លាច ហើយក៏ឈប់យំទៅ ប៉ុន្តែដល់ពេលទារកនោះធំឡើង ទាំងខ្លួនរបស់គេក៏មានពុកមាត់ដែរ គេក៏លែងខ្លាចលោកតានោះ សូម្បីអ្នកណាបន្លាចទៀតក៏មិនខ្លាចដែរ ព្រោះបានដឹងច្បាស់ថា ការដុះពុកមាត់គឺជារឿងធម្មតា។
ម្យ៉ាងទៀត ការដែលព្រះមានព្រះភាគទ្រង់បង្គាប់ឲ្យយើងគ្រប់គ្នារលឹកដល់សេចក្ដីស្លាប់នេះ ប្រយោជន៍ដើម្បីកុំឲ្យយើងមានការស្រវឹងវង្វេងក្នុងជីវិត ដែលហៅថា ជីវិតមទោ និងឲ្យសត្វលោករូតរះបំពេញសេចក្ដីល្អឲ្យហើយ ព្រោះថា ជីវិតមិនទៀង ប៉ុន្តែសេចក្ដីស្លាប់ទៀង ដូចដែលព្រះអង្គទ្រង់ត្រាស់សម្ដែងទុកក្នុងគម្ពីរ សុត្តន្តបិដក មជ្ឈិមនិកាយ ឧបរិបណ្ណាសកៈ វិភង្គវគ្គ ភទ្ទេកវត្តសូត្រថា
ការព្យាយាមជាគ្រឿងដុតកិលេស បុគ្គលគួរតែធ្វើក្នុងថ្ងៃនេះឯង អ្នកណានឹងដឹងថាសេចក្ដីស្លាប់នឹងមានក្នុងថ្ងៃស្អែកបាន ព្រោះថា ការតទល់របស់យើងចំពោះមច្ចុ ដែលមានសេនាដ៏ច្រើននោះ មិនមានសោះឡើយ។
ដកស្រង់ចេញពីសៀវភៅ ដំណើរជីវិត
រៀបរៀងដោយ ភិក្ខុវជិរប្បញ្ញោ សាន សុជា
វត្ដមណីរតនារាម 